Metody pozłacania stali nierdzewnej
IP, PVD i galwanizacja wodna - czyli co musisz wiedzieć o metodach złocenia stali
Metody pozłacania stali nierdzewnej
Stal nierdzewna sama w sobie ma ładny srebrny kolor, choć często spotkałam się z opinią, że jest za ciemna. Porównując ją ze srebrem, faktycznie jest ciemniejsza, należy jednak pamiętać, że srebro się utlenia tracąc swój połysk, matowieje i przybiera żółtawy odcień. Stal co najwyżej może odrobinę ściemnieć.
Ok, stal może być zamiennikiem srebra, ale czy może być zamiennikiem złota?
Dla tych najbardziej wymagających, od razu napiszę, że nie.
Dla całej reszty, oczywiście, że tak.
Stal nierdzewna jest pokrywana powłokami ozdobnymi w różnych kolorach, różnymi metalami i różnymi technikami. Elementy ze stali jak i biżuterię ze stali możecie spotkać w kolorze złotym, różowym złocie, czarnym, niebieskim, miedzi czy w kolorze benzynkowym.
Producenci elementów, które znajdziesz w naszym sklepie internetowym, wykorzystują trzy metody nakładania powłok na stal. Poniżej omówię je wszystkie, a dodatkowo na dole udostępnię Wam tabelę producenta, z opisem i trwałością koloru.
Metoda 1 - IP (Ion Plating) - Jonowe Nakładanie Powłok, napylanie jonowe
IP to zaawansowana metoda, która łączy elementy galwanizowania i PVD. Proces odbywa się w specjalnej komorze próżniowej.
Metal (np. złoto) jest najpierw jonizowany - czyli jego atomy otrzymują ładunek elektryczny. Następnie są one "wystrzeliwane" na powierzchnię stali pod wpływem silnego pola elektrycznego. Dzięki temu uderzają w stal z dużą siłą i wnikają głębiej w jej strukturę, tworząc bardzo mocną, gładką i szczelną warstwę.
Parametry techniczne:
- Grubość warstwy: 0,5-3 mikrony
IP to znacznie trwalsza metoda niż galwanizowanie. Powłoka jest twarda, dobrze przyczepiona i odporna na ścieranie. Nie jest jednak niezniszczalna.
Zalety
- Bardzo trwała powłoka
- Lepsza przyczepność niż przy galwanizowaniu
- Szeroka paleta kolorów (złoty, różowe złoto, czarny, tęczowy, niebieski)
- Odporna na pot, wodę, większość kosmetyków
- Dobry stosunek jakości do ceny
- Równomierna warstwa
Wady
- Droższa niż galwanizowanie
- Powłoka stopniowo się ściera (choć wolniej niż przy galwanizowaniu)
Dla kogo?
- Biżuteria do codziennego noszenia, przy odpowiednim dbaniu o nią
- Osoby szukające dobrego stosunku jakości do ceny
- Kolorowa biżuteria (czarna, tęczowa, niebieska)
- większości osób szukających pozłacanej biżuterii do regularnego noszenia
Metoda 2: PVD (Physical Vapor Deposition) - Fizyczne Osadzanie z Fazy Gazowej
PVD to zaawansowana technologia powierzchniowego pokrywania metali. Proces odbywa się w specjalnej komorze próżniowej w bardzo wysokiej temperaturze (nawet do 500°C).
Proces polega na parowaniu lub rozpylaniu metalu, który następnie osadza się na powierzchni przedmiotu w formie cienkiej, trwałej warstwy. W warunkach próżni metal jest podgrzewany do bardzo wysokiej temperatury, aż zacznie parować. Te pary metalu osadzają się na powierzchni elementu biżuteryjnego, tworząc równomierną powłokę. To jak malowanie, ale na poziomie molekularnym.
Zalety:
- Bardzo trwała powłoka
- Odporna na ścieranie i zarysowania
- Długo zachowuje kolor
- Bezpieczna dla skóry (nie uczula)
- Ekologiczna metoda (bez szkodliwych chemikaliów)
Parametry techniczne:
- Grubość warstwy: 1-3 mikronów
Zalety
- Trwała powłoka
- Odporna na zarysowania
- Odporna na pot, wodę, chemikalia, perfumy
- Nie uczula (powłoka jest szczelna)
- Zachowuje kolor i połysk
- Ekologiczna metoda (bez szkodliwych chemikaliów)
Wady
- Najdroższa metoda pozłacania
- Mniejszy wybór kolorów niż przy IP
- Powłoka również może się ścierać jednak wolniej niż przy zwykłym galwanizowaniu
Dla kogo?
- Biżuteria noszona codziennie
- Osoby aktywne (sport, basen, praca fizyczna)
- Obrączki ślubne, zaręczynowe
- Pierścionki i bransoletki (miejsca najbardziej narażone na ścieranie)
PVD to znacznie trwalsza metoda niż galwanizowanie. Powłoka jest twarda, szczelna i odporna na ścieranie. Nie jest jednak niezniszczalna.
IP i PVD - to metody złocenia zbliżone do siebie. IP to rodzaj metody PVD. Obie mają podobną trwałość koloru.
Metoda 3 - Water Electroplating - Galwanizacja Wodna elektrochemiczna (Tradycyjne Złocenie)
To tradycyjna metoda pokrywania metali, która wykorzystuje roztwór wodny (kąpiel galwaniczną) i prąd elektryczny. Jest to najstarsza i najbardziej klasyczna technika złocenia. Technika ta jest znana od 1805 roku i zanim pojawiła się stal, tą metodą były pozłacane inne metale, takie jak miedź, stop cynku, mosiądz, brąz, srebro i inne.
Do dziś w Polsce metoda ta wykorzystywana jest do pozłacania srebra.
Proces galwanizacji wodnej
Element ze stali nierdzewnej zanurza się w specjalnym roztworze wodnym zawierającym jony metalu (np. złota lub cząsteczki innego metalu). Następnie przepuszcza się przez niego prąd elektryczny, który sprawia, że jony metalu osadzają się na powierzchni przedmiotu, tworząc powłokę, warstwę złotą.
Parametry techniczne:
- Grubość warstwy: 0,5-3 mikrony (to naprawdę bardzo cienka warstwa - dla porównania, ludzki włos ma grubość około 70 mikronów!)
Galwanizowanie to najsłabsza metoda pod względem trwałości. Cienka warstwa złota dość szybko się ściera, szczególnie w miejscach narażonych na tarcie (np. wewnętrzna strona pierścionka, zapięcia bransoletek).
Zalety
- Najtańsza metoda pozłacania
- Szeroka paleta kolorów (złoty, różowe złoto, czarny, srebrny, tęczowy)
- Łatwo dostępna
- Można uzyskać bardzo intensywne, głębokie kolory
Wady
- Najkrótsza trwałość ze wszystkich metod, szybko się ściera
- Nie nadaje się do biżuterii noszonej codziennie
- Wrażliwa na kontakt z wodą, potem, perfumami
- Może z czasem ciemnieć
- Wymaga delikatnego traktowania
Dla kogo?
- Biżuteria okazjonalna (na wesela, imprezy)
- Dodatki do strojów wieczorowych
- Osoby, które często zmieniają biżuterię
- Modne, sezonowe dodatki
Czy biżuteria ze stali nierdzewnej pozłacanej jest niezniszczalna? NIE
Czy jest to biżuteria na lata, nic się nie ściera, nie ciemnieje? NIE
Czy powinniśmy informować klienta o tym, że pozłacane elementy mogą się ścierać? TAK
Poniżej przedstawiam Wam informacje od producenta stali nierdzewnej i stali nierdzewnej pozłacanej
Jak dbać o biżuterię ze stali nierdzewnej?
Chociaż stal nierdzewna jest bardzo odporna, warto o nią dbać, by służyła nam jak najdłużej. Oto kilka prostych zasad:
Codzienne użytkowanie
- Zakładaj biżuterię jako ostatnią - po nałożeniu perfum, kremów, makijażu
- Zdejmuj podczas ciężkiej pracy fizycznej - szczególnie biżuterię pozłacaną
- Stal 316 i 316L możesz nosić pod prysznicem - są w pełni wodoodporne
- Stal 201 i 304 też są wodoodporne, ale lepiej je zdejmować przed kąpielą w morzu lub basenie
Czyszczenie
- Wycieraj na sucho lub lekko zwilżoną miękką ściereczką - najlepiej z mikrofibry
- Możesz użyć specjalnej ściereczki do czyszczenia srebra - działa świetnie!
Czego unikać?
- Perfumy, wybielacz i silne detergenty - mogą uszkodzić powłoki ozdobne
- Produkty z chlorem - szczególnie przy stali 201
- Szorstkie ściereczki i gąbki - mogą porysować powłokę
- Kontakt z ostrymi przedmiotami - stal jest twarda, ale można ją zarysować
Przechowywanie
- Przechowuj w suchym miejscu
- Każdy element osobno - żeby się nie rysowały o siebie
- Możesz użyć woreczków materiałowych
- Unikaj plastikowych torebek - mogą zatrzymywać wilgoć
Specjalne wskazówki dla biżuterii pozłacanej
Traktuj biżuterię pozłacaną delikatnie, zdejmuj podczas kąpieli, ćwiczeń. Zdejmuj biżuterię przed wejściem do basenu, basenu termalnego, sauny. Nie noś biżuterii gdy korzystasz z detergentów, nie pryskaj biżuterii perfumami i lakierem do włosów.
